This research project explores how intangible cultural heritage (ICH) such as traditional skills, ecological knowledge, and local languages—is safeguarded, transmitted, and valued in today’s rapidly changing world. Working in both Poland and Canada, the study examined ecocultural practices, craftsmanship, and livelihoods and the preservation of endangered languages. It set out to answer three key questions: (1) How are ICH elements maintained and passed down through generations? (2) How do these traditions contribute to revitalizing knowledge and professions? (3) How can policies better support ICH safeguarding? To address these questions, the project adopted a community-based, participatory research model based on Indigenous methodologies. Over the course of the grant, the Principal Investigator (PI) conducted extensive fieldwork, workshops, formal and informal discussions, and public events, directly involving ICH custodians and knowledge-holders. This included hosting intercultural exchanges with practitioners from the Dakelh Nation (Canada), France, Korea, Finland, Lithuania and others, enabling comparisons of safeguarding practices across diverse cultural contexts. A secondment with the Zespół Parków Krajobrazowych nad Dolną Wisłą further anchored the work in a living cultural landscape, linking environmental stewardship with cultural continuity. Activities such as raft-building workshops, resin-harvesting demonstrations, culinary heritage festivals, and bilingual language events highlighted the deep interconnection between nature and culture and served as the research landscape for the longitudinal study.
Le projet a produit des résultats scientifiques et grand public substantiels, parmi lesquels deux articles évalués par les pairs, deux ouvrages scientifiques, des manuscrits supplémentaires en préparation, ainsi qu’un numéro spécial en cours d’élaboration pour Santander: Law and Culture Review avec la Secrétaire générale de l’UNESCO en Pologne. Les activités de diffusion auprès du public ont inclus de courts films documentaires, des reportages télévisés et dans la presse, ainsi qu’un calendrier bilingue 2025 « Faire progresser les langues en danger » (kociewien/dakelh), avec une édition 2026 en préparation. Ces productions ont non seulement diffusé les résultats de la recherche, mais ont également servi d’outils pédagogiques pour les communautés, les écoles et les institutions culturelles. De manière importante, de nombreux participants ont déclaré une motivation renouvelée à poursuivre ou à faire revivre des pratiques traditionnelles comme résultat direct de cette collaboration. Santander: Law and Culture Review with the secretary General to UNESCO in Poland, Public engagement included short documentary films, TV and press features, and a 2025 bilingual “Advancing Endangered Languages” calendar (Kociewian/Dakelh), with a 2026 edition in progress. These outputs not only disseminated research findings but also served as educational tools for communities, schools, and cultural institutions. Importantly, many participants reported renewed motivation to continue or revive traditional practices as a direct outcome of the collaboration.
The research demonstrated that safeguarding ICH is most effective when knowledge-holders are equal partners in documentation and decision-making, rather than passive subjects. Integrating Indigenous methodologies with local ethnographic traditions created a robust framework for valuing heritage in ways that respond to lived realities and evolving socio-environmental and economic contexts. This approach reframes heritage not as a static relic but as a living, adaptive process.
The findings also show that active engagement with ICH strengthens valuation, enhances language transmission, and can support heritage-based livelihoods. For the academic field, the project advanced interdisciplinarity across anthropology, Indigenous studies, folklore, heritage policy, and environmental humanities. It developed replicable frameworks that merge cultural heritage with sustainability, biodiversity conservation, and language revitalization, critical areas in global cultural policy today. Comparative analysis of Polish and Canadian case studies revealed both shared challenges and unique local solutions, enriching international discourse and offering policy-relevant insights. Beyond academia, the project’s impact extends to local and international policymaking, community resilience, and education. Partnerships with UNESCO, Parks and [State] Forests, and NGOs have laid the groundwork for ongoing collaborations, student mobility, and public programming. By showing how ICH can foster environmental stewardship, economic opportunities, and intercultural understanding, the project contributes directly to societal debates on sustainability, cultural diversity, and linguistic valuation. In short, this project not only analyzed and brought value to marginalized traditions and professions but also actively contributed to their survival ensuring that living heritage remains a vibrant and valued part of public good and humanity’s diversity.
Podsumowanie wyników projektu badawczego
Projekt badawczy dotyczył zagadnień, w jaki sposób niematerialne dziedzictwo kulturowe (NDK) –jest chronione, przekazywane i na ile jest doceniane we współczesnym, dynamicznie zmieniającym się świecie. Projekt koncentrował się na praktykach ekokulturowych, rzemiośle tradycyjnym, lokalnych sposobach utrzymania czego? oraz działaniach na rzecz ochrony zagrożonych języków. Celem projektu było znalezienie odpowiedzi na trzy kluczowe pytania: (1) W jaki sposób elementy NDK są utrzymywane i przekazywane? (2) Jak te tradycje przyczyniają się do rewitalizacji wiedzy, zawodów i praktyk? (3) W jaki sposób polityka może skuteczniej wspierać przekaz NDK? W realizacji tych celów zastosowano model badań partycypacyjnych, oparty na metodologii społeczności rdzennych. W trakcie trwania grantu kierownik projektu przeprowadziła szeroko zakrojone badania terenowe, sprawowała opiekę nad warsztatami, prowadziła rozmowy oraz liczne wydarzenia publiczne, angażując bezpośrednio depozytariuszy NDK. Ważnym elementem były wymiana międzykulturowa z praktykami z Narodu Dakelh (Kanada), Francji, Korei, Finlandii, Litwy i innych krajów, która pozwoliła na porównanie metod ochrony w różnych kontekstach kulturowych. Staż badawczy w Zespole Parków Krajobrazowych nad Dolną Wisłą dodatkowo zakorzenił projekt w żywym krajobrazie kulturowym, łącząc troskę o środowisko z ciągłością kulturową. Wydarzenia takie jak warsztaty budowania tratw, pokazy żywicowania drzew, festiwale dziedzictwa kulinarnego oraz dwujęzyczne inicjatywy językowe ukazywały głębokie powiązania między naturą a kulturą, stanowiąc zarazem przestrzeń badawczą dla studium długoterminowego. Projekt przyniósł znaczące efekty naukowe i popularyzatorskie, w tym dwie recenzowane publikacje naukowe, dwie monografie, kolejne artykuły, które są w przygotowaniu oraz numer specjalny czasopisma Santander: Law and Culture Review realizowany we współpracy z Sekretarzem Generalnym Polskiego Komitetu ds. UNESCO. W obszarze popularyzacji wiedzy zrealizowano m.in. krótkie filmy dokumentalne, materiały telewizyjne i prasowe, a także dwujęzyczny (kociewski/dakelh) kalendarz „Advancing Endangered Languages” na rok 2025. Rezultaty te nie tylko upowszechniły wyniki badań, ale również stały się narzędziami edukacyjnymi gotowymi do wykorzystania przez społeczności, szkoły i instytucje kultury. Co istotne, wielu uczestników deklarowało, że udział w projekcie stał się impulsem do kontynuowania lub odtwarzania tradycyjnych praktyk. Badania dowiodły, że ochrona NDK jest najskuteczniejsza, gdy nosiciele wiedzy uczestniczą w procesie dokumentowania i podejmowania decyzji jako równoprawni partnerzy. Integracja metodologii społeczności rdzennych z lokalnymi tradycjami etnograficznymi pozwoliła stworzyć solidne ramy do wartościowania dziedzictwa w sposób odpowiadający realiom życia i zmieniającym się kontekstom społeczno-środowiskowym oraz gospodarczym. Takie podejście redefiniuje dziedzictwo – nie jako statyczny relikt, lecz jest to żywy i elastyczny proces. Wyniki wskazują, że aktywne zaangażowanie w NDK wzmacnia jego wartość, sprzyja przekazowi językowemu i może wspierać tradycyjne źródła utrzymania. Projekt wniósł znaczący wkład w rozwój interdyscyplinarności, łącząc antropologię, studia nad ludami rdzennymi, folklorystykę, politykę dziedzictwa i humanistykę środowiskową. Wypracowano modele możliwe do zastosowania w różnych kontekstach, które integrują ochronę dziedzictwa kulturowego z działaniami na rzecz zrównoważonego rozwoju, ochrony bioróżnorodności i rewitalizacji języków – obszarów kluczowych we współczesnej globalnej polityce dziedzictwa. Analiza porównawcza ujawniła zarówno wspólne wyzwania, jak i unikalne lokalne rozwiązania, wzbogacając międzynarodowy dyskurs i dostarczając wskazówek istotnych dla polityki publicznej. Partnerstwa z UNESCO, parkami, Lasami Państwowymi oraz organizacjami pozarządowymi stworzyły trwałe podstawy do dalszej współpracy, mobilności studenckiej i programów skierowanych do społeczności. Ukazując, w jaki sposób NDK może wspierać ochronę środowiska, generować możliwości gospodarcze i budować porozumienie międzykulturowe, projekt wnosi realny wkład w debatę nad różnorodnością kulturową i wartościowaniem języków. Podsumowując, projekt w wyniku wszechstronnej analizy podniosł rangę marginalizowanych tradycji i zawodów, ale również, aktywnie przyczyni się do ich przetrwania, zapewniając, że żywe dziedzictwo pozostaje dynamiczną i cenioną częścią dobra wspólnego oraz różnorodności ludzkości.
